jan willem nelleke
pianist - componist
compositie
pagina 1,2,11J.W.Nelleke:
- The Mechanics of Creation
- Voor: piano
- Jaartal: 2004
- Tijdsduur: 12:30 minuten
-
De pianoklank is eigenlijk een merkwaardig verschijnsel. Aan de ene kant is er de prachtige klank waarmee je muziek kunt maken, aan de andere kant klinkt er een constante laag van mechanische klop- en tikgeluiden op de achtergrond - vandaar de titel. Voor mij vormt deze tegenstelling een paradox en in deze compositie wilde ik deze paradox hoorbaar maken.
Mechanische geluiden zijn een onvermijdelijk bijprodukt in het pianospel vanwege de manier waarop het instrument is gebouwd. De luisteraar is zich meestal echter niet bewust van deze geluiden omdat hij is geconcentreerd op de muziek - hierin wordt de pianoklank vaak als "levend" ervaren terwijl het mechaniek als een "dode" component wordt beschouwd die moet worden weggefilterd, niettemin is het altijd aanwezig.
Deze compositie wil die mechanische achtergrondgeluiden hun eigen plaats geven en gebruiken als onafhankelijke- en creatieve elementen.
Het werk begint met geluiden die altijd klinken tijdens het pianospel maar die nu ontdaan zijn van de normale pianoklank. Van nature zijn deze geluiden extreem zacht en van de luisteraar wordt uiterste oplettendheid gevraagd om ze gewaar te worden. Aanvankelijk lijkt het werk alleen visueel begonnen te zijn maar geleidelijk aan worden de mechanische geluiden duidelijker. Op een gegeven moment zijn ze zelfs luid genoeg geworden om de snaren mee te laten klinken en tonen te laten ontstaan.
Vanaf dat moment ontwikkelt het werk zichzelf: klanken worden akkoorden, herhaalde noten groeien uit "slingers" van snelle noten, lage tonen gaan klopgeluiden imiteren enz. Een proces is in gang gezet om een muziekwerk te creëren. Opnieuw een paradox waarin schijnbare tegenovergestelden als procedures en inspiratie zich moeten verenigen in het proces van componeren: The Mechanics of Creation.
De première van het werk was op 14 november 2004 door de componist.
© J.W.Nelleke